تحول در زیرساخت‌های ایمنی و پدافند غیرعامل در پرتو گردهمایی تخصصی مدیران آتش‌نشانی شهرداری‌های کشور

به گزارش  آتیه مردم به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری شیراز، اشتراک‌گذاری تجارب موفق کلان‌شهرهایی همچون شیراز در عرصه هوشمندسازی و تجهیزات پیشرفته، زیربنای مستحکمی برای ارتقای توان عملیاتی در زمان طلایی بحران‌ها پدید می‌آورد. استمرار این نشست‌های هم‌اندیشی و ترجمان آن به سیاست‌های ملی و اجرایی، نقشی تعیین‌کننده در تقویت تاب‌آوری شهرها، پیشگیری از خسارات گسترده و پشتیبانی همه‌جانبه از جان و مال مردم خواهد داشت.
از این رو شهرداری کلان‌شهر شیراز طی دو روز میزبان مدیران و مسئولان آتش‌نشانی از سراسر کشور است که با هدف هم‌اندیشی درباره چالش‌های تخصصی، ارتقای آمادگی و بررسی الزامات مدیریت شرایط اضطراری در شیراز در حال برگزاری است تا با رویکرد تجربه‌نگاری، راهکارهای مدیریت شهری در شرایط بحرانی را به اشتراک بگذارند.
نسخه واحدی برای مدیریت ایمنی و آتش‌نشانی شهرهای کشور وجود ندارد
مسعود نصرتی، معاون عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزیر کشور و رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، با اشاره به ضرورت بازنگری مستمر در برنامه‌های حوزه ایمنی اظهار کرد: شرایط شهرها، متناسب با ویژگی‌های اقلیمی، جمعیتی، کالبدی و توسعه‌ای، متفاوت است و برنامه‌ریزی در حوزه آتش‌نشانی باید متناسب با شرایط روز هر شهر انجام شود.
وی با بیان اینکه نسخه‌های قدیمی نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای امروز شهرها باشند، افزود: شهری که در سال‌های گذشته فاقد ساختمان‌های بلندمرتبه، مراکز صنعتی یا برخی زیرساخت‌های خاص بوده، ممکن است امروز با توسعه این ظرفیت‌ها با مخاطرات جدیدی مواجه باشد؛ بنابراین برنامه‌های ایمنی و امداد و نجات نیز باید همگام با تغییرات شهر به‌روز شوند.
نصرتی یکی از موضوعات مهم در حوزه آتش‌نشانی را توجه به ایمنی خود ساختمان‌ها دانست و گفت: سازمان آتش‌نشانی نمی‌تواند به تنهایی مسئول تأمین ایمنی ساختمان‌ها باشد و ساختمان‌ها باید متناسب با ارتفاع، کاربری و ظرفیت خود از تجهیزات و الزامات لازم برای اعلام و اطفای حریق، مسیرهای خروج اضطراری و امکانات امداد و نجات برخوردار باشند.
معاون وزیر کشور همچنین بر اهمیت زمان طلایی در عملیات آتش‌نشانی و امداد و نجات تأکید و بیان کرد: سازمان‌های آتش‌نشانی باید از نظر تجهیزات، خودروهای تخصصی، ایستگاه‌ها، نیروی انسانی آموزش‌دیده و فناوری‌های نوین متناسب با نیازهای شهر خود تجهیز شوند.
وی با اشاره به تفاوت امکانات شهرهای بزرگ و کوچک، بر ضرورت توجه ویژه به شهرهای کوچک و مناطق مختلف کشور تأکید کرد و گفت: شهروندان در همه نقاط کشور از حقوق یکسانی در دریافت خدمات ایمنی و امدادی برخوردارند و باید برای ارتقای ظرفیت آتش‌نشانی در شهرهای مختلف، متناسب با نیاز هر منطقه برنامه‌ریزی شود.
نصرتی همچنین استفاده از ظرفیت‌های قانونی، منابع مالی، مولدسازی دارایی‌ها، مشارکت بخش خصوصی و خیرین را از جمله راهکارهای قابل بررسی برای تقویت زیرساخت‌های آتش‌نشانی عنوان کرد و بر ضرورت تدوین برنامه‌های اجرایی و زمان‌بندی‌شده برای رفع کمبودهای این حوزه تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه استفاده از ظرفیت آتش‌نشانان بازنشسته و نیروهای داوطلب در شرایط بحرانی، تقویت نیروی انسانی و ایجاد سازوکارهای مناسب برای بهره‌گیری از ظرفیت نیروهای آموزش‌دیده را نیز ضروری دانست.
رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط اضطراری و تهدیدات نظامی، بر ضرورت افزایش آمادگی سازمان‌های آتش‌نشانی برای مواجهه با حوادث گسترده و استمرار خدمات امدادی تأکید کرد و گفت: موضوعاتی که از توان مدیریت روزمره سازمان‌های آتش‌نشانی خارج است، باید در چنین نشست‌هایی شناسایی، جمع‌بندی و برای تصمیم‌گیری در سطح ملی ارائه شود.
آتش‌نشانان علاوه بر حفاظت از جان و مال مردم، مدافعان امنیت روانی جامعه هستند


حمید خواجه‌نژاد، مشاور وزیر و رئیس مرکز اطلاع‌رسانی وزارت کشور، نیز در جمع مدیران و فرماندهان آتش‌نشانی شهرداری‌های کشور با اشاره به جایگاه آتش‌نشانان در مدیریت شرایط بحرانی اظهار کرد: آتش‌نشانان علاوه بر اینکه حافظ جان و مال مردم هستند، در صحنه حوادث و بحران‌ها نقش مهمی در حفظ و تقویت امنیت روانی جامعه بر عهده دارند.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط میان فرماندهان میدان و رسانه‌ها افزود: در شرایط بحران نباید رسانه را رها کرد و حضور خبرنگاران و روزنامه‌نگاران حوزه حوادث در کنار نیروهای عملیاتی می‌تواند در انتقال صحیح و به‌موقع اطلاعات به جامعه بسیار ارزشمند باشد.
رئیس مرکز اطلاع‌رسانی وزارت کشور ادامه داد: فرماندهان آتش‌نشانی به عنوان فرماندهان میدان، اطلاعات دقیق و لحظه‌ای از وضعیت حوادث دارند و می‌توانند با انتقال صحیح اطلاعات، زمینه تولید روایت درست از حادثه را فراهم کنند.
خواجه‌نژاد با بیان اینکه روایت در شرایط بحرانی اهمیت ویژه‌ای دارد، گفت: اطلاع‌یابی صحیح و اعتماد، دو مؤلفه مهم در تولید روایت درست از حوادث هستند و آتش‌نشانی از ظرفیت ارزشمندی در این زمینه برخوردار است.
وی همچنین نقش اطلاع‌رسانی به‌موقع را در مقابله با شایعات و عملیات روانی مورد توجه قرار داد و افزود: در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز در موارد مختلف شاهد عملیات روانی و انتشار اخبار و روایت‌های نادرست بودیم که اطلاع‌رسانی به‌موقع و حضور مؤثر دستگاه‌های مسئول در میدان، نقش مهمی در خنثی‌سازی این جریان‌ها داشت.
مشاور وزیر کشور با تأکید بر ضرورت تقویت پیوند میان فرماندهان میدان و رسانه‌ها اظهار کرد: مرکز اطلاع‌رسانی وزارت کشور نیز می‌تواند در این مسیر در کنار مجموعه آتش‌نشانی قرار گیرد تا ظرفیت‌های موجود در حوزه اطلاع‌رسانی، روایت‌گری و مقابله با شایعات بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
خواجه‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه شورای اطلاع‌رسانی دولت برای شناسایی و معرفی چهره‌های قهرمان جنگ اشاره کرد و گفت: آتش‌نشانان نیز در میان قهرمانان و ایثارگران صحنه‌های خطر، ظرفیت ارزشمندی برای معرفی و روایت فداکاری‌ها دارند و انتظار می‌رود؛ کارگروه تشکیل‌شده در این زمینه، با همکاری فرماندهان و مدیران آتش‌نشانی، چهره‌های شاخص و قهرمانان این حوزه را معرفی کند.
وی همچنین بر ضرورت استمرار همکاری میان مجموعه‌های آتش‌نشانی، رسانه‌ها و مرکز اطلاع‌رسانی وزارت کشور برای تقویت اطلاع‌رسانی حرفه‌ای در شرایط بحران و ارائه روایت دقیق و قابل اعتماد از حوادث تأکید کرد.
تبدیل آتش‌نشانی به یک علم تخصصی؛ گام بلند شیراز در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای مهار بحران
محمود رضایی کوچی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس، نیز با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای آتش‌نشان، اظهار داشت: آتش‌نشانی، نماد ایثار و شجاعت است؛ چرا که در هنگام بروز حوادث و سوانح، در حالی که همگان سعی در دور شدن از کانون حادثه دارند، این دلاورمردان هستند که با شناخت دقیق و درک درست از خطرات، به دل حادثه می‌زنند تا حافظ جان و مال مردم باشند.
وی با اشاره به رونمایی از سیستم پهپادی اطفای حریق در شیراز، این اقدام را گامی بلند در جهت نوسازی و ارتقای توان عملیاتی دانست و افزود: امروز دنیا، دنیای فناوری‌های نوین است و ما نباید به ابزارهای سنتی اکتفا کنیم. سیستم‌های پهپادی هوشمند که مجهز به دوربین‌های شناسایی دقیق هستند، قادرند کانون‌های حریق را در نقاطی که امکان حضور فیزیکی نیروهای انسانی وجود ندارد، شناسایی و مدیریت کنند. این فناوری‌ها، شکاف موجود میان تجارب عملیاتی گذشته و نیازهای امروز شهرها را پر می‌کنند.
رضایی کوچی تأکید کرد: راهبرد ما در مدیریت شهری فارس، حرکت به سمت هوشمندسازی حداکثری است. آتش‌نشانی امروز یک علم است و سرفصل‌های تخصصی دانشگاهی آن گواه این مدعاست. بنابراین توسعه زیرساخت‌های فناورانه و بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی و پیشگیری از حوادث، یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
قانون مدیریت بحران؛ ظرفیتی برای ارتقای تاب‌آوری
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس در ادامه با اشاره به اهمیت قوانین بالادستی، قانون مدیریت بحران را یکی از پیشرفته‌ترین قوانین کشور در حوزه پیشگیری و بازتوانی دانست و تصریح کرد: این قانون با رویکرد مطالعات تطبیقی تدوین شده و وظایف سنگینی را بر عهده آتش‌نشانی‌ها نهاده است. شناخت ظرفیت‌های متقابل شهرها و ایجاد شبکه هم‌افزایی میان مدیریت‌های شهری، کلید اصلی موفقیت در اجرای این قانون و افزایش تاب‌آوری شهری در برابر بحران‌هاست.
حمایت از جایگاه حرفه‌ای آتش‌نشانان
وی ارتقای جایگاه آتش‌نشانی را در دو مؤلفه اصلی خلاصه کرد و گفت: نوسازی ناوگان و تجهیزات به‌روز، در کنار توجه ویژه به وضعیت معیشتی، رفاهی و جایگاه حرفه‌ای آتش‌نشانان، دو رکن اصلی تعالی این نهاد خدمت‌رسان است. ما موظفیم شرایطی را فراهم کنیم که آتش‌نشانان با دغدغه‌ای کمتر و با تکیه بر دانش و تجهیزات مدرن، رسالت بزرگ خود را به انجام برسانند.

رضایی کوچی همچنین با دعوت از مهمانان همایش برای بازدید از جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی و زیارتی شیراز، ابراز امیدواری کرد: این همایش ملی، نقطه عطفی برای انتقال تجربیات موفق میان مدیران کلان‌شهرها و عاملی برای شتاب‌گیری در مسیر نوسازی و هوشمندسازی آتش‌نشانی‌های سراسر کشور باشد.
تأکید بر انتقال تجربیات مدیریت شهری
محمدهادی هاشم‌پور، مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری فارس، نیز در این نشست تخصصی، هدف از برگزاری این رویداد را بررسی و تبادل دانش مدیریت در شرایط سخت اعلام کرد و گفت: این نشست شامل چهار ارائه تخصصی از شهرهای تهران، اصفهان، بندرعباس و شیراز است.
وی افزود: در این ارائه‌ها، تجربیات عملیاتی مدیران در مدیریت شرایط بحرانی و جنگی در شهرها بازخوانی می‌شود. همچنین، فضایی برای پرسش و پاسخ و تبادل‌نظر میان حاضران در پایان هر پنل پیش‌بینی شده است.
مدیرکل دفتر شهری و شوراهای استانداری فارس ضمن تأکید بر اهمیت میزبانی شایسته از مدیران آتش‌نشانی سراسر کشور، ابراز امیدواری کرد: این دوره دو روزه، بستر مناسبی برای ارتقای توانمندی‌های حوزه مدیریت شهری باشد.
نقش کلیدی انتقال دانش میدانی در ارتقای سطح آمادگی و توان پاسخگویی در برابر تهدیدات احتمالی
هادی عیدی‌پور، رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز، با تأکید بر اهمیت انتقال دانش عملیاتی در مدیریت بحران، از برگزاری کارگاه آموزشی تخصصی با محوریت تجارب حوادث و تهدیدات نظامی در شیراز خبر داد.
وی در جریان این کارگاه که با حضور کارشناسان و مدیران ذی‌ربط برگزار شد، اظهار داشت: این نشست آموزشی با هدف بازخوانی و انتقال تجارب به‌دست‌آمده از وقایعی همچون جنگ دوازده‌روزه و جنگ رمضان و همچنین مواجهه با تهدیدات نظامی در سطح شهر شیراز ترتیب یافته است.
عیدی‌پور در این راستا گفت: مدیریت حوادث را در سه بازه زمانی حیاتی پیش از حادثه، حین حادثه و پس از حادثه مورد بررسی قرار دادیم. تمرکز اصلی ما بر محورهای پیشگیری، آگاه‌سازی و آموزش عمومی در مرحله پیش از حادثه، و سپس نحوه پاسخگویی و ایجاد ساختار منسجم مدیریت بحران در لحظه وقوع حادثه بود.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز با اشاره به رویکرد فنی این کارگاه، افزود: هدف ما این بود که تجربیات ارزشمند سازمان آتش‌نشانی شیراز در سطوح مختلف استانی و شهرستانی را که در جریان بحران‌های گذشته کسب شده است، به‌صورت علمی و فنی به همکاران و مدیران منتقل کنیم.
عیدی‌پور در پایان خاطرنشان کرد: این تجارب عملیاتی، نقش کلیدی در ارتقای سطح آمادگی و توان پاسخگویی در برابر تهدیدات احتمالی ایفا می‌کند و انتقال این دانش به سطوح مختلف مدیریت، برای تضمین ایمنی و سلامت شهروندان در شرایط اضطراری ضرورتی انکارناپذیر است.
بنابراین گزارش، میزبانی شیراز از این گردهمایی تخصصی، فرآیند ارتقای توان تاب‌آوری مدیریت شهری را از سطوح صرفاً تجربی به مدارهای علمی، پدافندی و فناورانه متصل کرد؛ پیوندی که هم‌زمان ضریب امنیت فیزیکی شهروندان و پایداری روانی جامعه را در مواجهه با شرایط اضطراری ارتقا می‌بخشد و بستری یکپارچه برای بازخوانی شیوه‌های مواجهه با مخاطرات پیچیده در سطح ملی پدید می‌آورد.
انتهای پیام/