در پاسداشت عبدالعلی دستغیب چهره ماندگار 95 سالهِ نَقدِ ادبیِ ایران؛
شعر و شاعری شکوه ادبیات است
حسینعلی امیری استاندار فارس «از شعر و شاعری به عنوان شکوه ادبیات یاد کرد» و در نشستی صمیمی به اتفاق سید احمد احمدی زاده معاون سیاسی، امنیتی اجتماعی و مهدی رنجبر مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، جمشید رضایی معاون و بانو محمدی رئیس فرهنگی که ادیبان و نویسندگان و شاعرانی از جنس فرهنگ هم حضور داشتند، به سراغ عبدالعلی دستغیب چهره 95 ساله ماندگارِ نقد ادبی ایران رفت و از ایشان تکریم به عمل آورد.
استاندار فارس در این دیدار به پاس دههها فعالیت پربار و تلاش ماندگار استاد دستغیب در ساحت فرهنگ و ادب و سهم ارزندهای که ایشان در اعتلای نقد ادبی و پاسداشت هویت فرهنگی این دیار داشته است و به عنوان منتقد نمونه برگزیده کشوری و همچنین، فردی که دارای سومین نشان مفاخر استان میباشد به رسم ادب؛ لوح پاسداشتی را تقدیم کرد.
در متن نگاشته شده که از جانب استاندار فارس به استاد فرهیخته عبدالعلی دستغیب تقدیم شد، میخوانیم که: «فرهنگ و ادب ایرانزمین، در گذر قرنها، وامدار فرزانگانی است که میراث اندیشه و زبان را نه در حصار تکرار، که در افق پرسش و تأمل پاس داشتهاند؛ آنان که با نگاهی نافذ و خردی سنجشگر، از ظاهر متن عبور کرده و به ژرفای معنا و حقیقت آن راه یافتهاند. در این سپهر بلند، نام حضرتعالی، ادیب، منتقد و از چهرههای مفاخر و پژوهشگر فرهیخته شیراز، با سالها حضور اثرگذار و اندیشهورزی مستقل، جایگاهی ماندگار یافته است؛ نامی که نقد را از داوری صرف فراتر برده و آن را به عرصهای برای کشف، فهم و گفتوگوی ژرف با ادبیات بدل ساخته است.
کارنامه فکری و فرهنگی جنابعالی، تنها مجموعهای از کتابها و نقدها نیست؛ بخشی از حافظه زنده اندیشه ادبی معاصر ایران است؛ میراثی که از شیراز، شهر حافظ و سعدی، برخاسته و در گستره ادبیات فارسی امتداد یافته است. نسلهایی از اهل قلم و ادب، از نگاه نقادانه و تأملات ژرف شما بهره بردهاند و آثار و آراءتان همچنان مایه گفتوگو و بازاندیشی است.
به پاس دههها حضور پربار و تلاش ماندگار حضرتعالی در ساحت فرهنگ و ادب و سهم ارزندهتان در اعتلای نقد ادبی و پاسداشت هویت فرهنگی این دیار، با نهایت احترام و ارادت، از مقام علمی و فرهنگی شما تجلیل و قدردانی میکنم. دوام عزت، تندرستی و استمرار حضور پربرکتتان در سپهر فرهنگ و اندیشه ایران اسلامی را از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم.»
نقد ابزاری ارزشمند برای اعتلای فرهنگ و ادب
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس نیز در این مراسم، صمیمیت، صراحت بیان و قلم، پشتکار، نواندیشی و نقد منصفانه و اثرگذار را از ویژگیهای استاد دستغیب دانست و افزود: این محقق، بیش از ۶ دهه از عمر پربار خود را در این حوزه قلم زده و کتابهای گرانسنگی درباره شاعران و نویسندگان مطرح معاصر و نقد و بررسی آثار آنها نوشته است و با برشمردن اهمیت فعالیتهای ادبی و فرهنگی، نقد را ابزاری ارزشمند جهت اعتلای فرهنگ و ادب استان و کشور دانست و افزود: ما رسالت داریم در راستای ارتقای فرهنگ سرزمینمان گام برداریم و مشاهیر و آثار ارزشمند آنان را به جهان معرفی کنیم و از فرهنگ، ادب و هنر خود صیانت کنیم.
مهدی رنجبر، پرورش استعدادهای نسل جوان و گفتمان بین نسلی بویژه گشترش ادبیات ایران کهن و این مرز و بوم اسلامی را از مهمترین ضروریات امروز جامعه دانست و گفت: در دنیای کنونیِ حوزه ادبیات، تحقیق و نقد و پژوهش، نیاز به تحول دارد و باید جانی تازه در کالبد آن دمیده شود و برای عملی شدن این مهم، باید به جوانان میدان دهیم و از آنها حمایت کنیم تا شاهد رشد و تعالی در این زمینه باشیم.
بنا بر این گزارش، عبدالعلی دستغیب که منتقد ادبی، مترجم و پژوهشگر است، بیش از ۸۰ عنوان کتاب ترجمه یا تألیفی دارد. وی در ۱۶ آبان ۱۳۱۰ خورشیدی در شیراز به دنیا آمد. پدرش، سید جواد، واعظ و سپس کارمند وزارت معارف (فرهنگ و آموزش و پرورش) در شهرستانهای فیروزآباد و جهرم بود. دستغیب، تحصیلات ابتدایی و دوره اول متوسطه را در فیروزآباد و جهرم انجام داد. سپس وارد دانشسرای مقدماتی شیراز شد و پس از فراغت از تحصیل، به تدریس در دبستانهای کازرون و نورآباد ممسنی پرداخت. وی مدتی نیز به کار در دفتر اسناد رسمی و روزنامههای محلی شیراز پرداخت و مدت سه سال نیز کارمند غیررسمی اداره بهداشت بود.
وی در سال۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به تهران رفت و وارد دانشسرای عالی شد. پس از گذراندن دوره سه ساله دانشسرای عالی در رشته فلسفه و علوم تربیتی، فوق لیسانس همین رشته را ادامه داد، اما به دلیل موانعی، درس را رها کرد. از آن پس، تا سال ۱۳۵۹ به تدریس ادبیات، نقد ادبی و جامعهشناسی هنر در دبیرستانها، مدارس عالی و دانشسراهای مقدماتی در شیراز و تهران پرداخت. وی، در سال ۱۳۵۹ به درخواست خود بازنشسته شد و از آن پس توانست وقت بیشتری را به مطالعه و نگارش اختصاص دهد. این نویسنده و منتقد، از سال ۱۳۲۶ در روزنامههای شیراز همچون پارس و بهار ایران، و سپس در مجلهها و روزنامههای تهران همچون اطلاعات، کیهان، سخن، فردوسی، نگین، روشنفکر، امید ایران، پیام نوین، راهنمای کتاب، آینده، آدینه، کلک، کیهان فرهنگی، نیستان و ادبیات داستانی، مقالهها و مطالب متعددی در زمینههای تاریخ، فلسفه، جامعهشناسی و هنر نوشته است.
دستغیب تاکنون بارها مورد تجلیل و تقدیر قرار گرفته نشانهای مختلفی دریافت کرده است. وی در سال ۱۳۷۴ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان منتقد نمونه برگزیده شد و لوح سپاس خدمات فرهنگی دریافت کرد. در سال ۱۳۸۲ طی مراسمی در صدا و سیما، به عنوان چهرهی ماندگار در رشته نقد ادبی شناخته شد و موفق به دریافت لوح تقدیر و جایزه شد. در سال ۱۳۹۵ از سوی انجمن آثار و مفاخر استان فارس، نشان ارزشمند مفاخر استان فارس، به این منتقد ادبی و نویسنده شیرازی اهدا شد.